اشرف غني در واشنگتن؛جولان طالبان در خاك افغانستان و مرزها در خطر

مهسا مژدهي: هيچ كس نمي تواند به طور دقيق بگويد كه چند درصد از خاك افغانستان در دست طالبان است و چند درصد تحت كنترل دولت مركزي است. اما اوضاع در كشور همسايه بحراني شده است. طالبان ، كه در. 1990s و 2001 2001 .. سالها كشور را اداره مي كرد ، اكنون با جنگ در شمال ، جنوب ، شرق و غرب افغانستان ، قدرت را دوباره بدست گرفت.

آيا طالبان به كابل مي رسند؟

طالبان مي گويند كه 80 درصد افغانستان را در اختيار دارند. اين گروه بر بخشهايي از جنوب از جمله مناطق موجود در شما و همچنين مناطقي از غرب افغانستان و بخشهايي از دولت و طالبان كنترل كامل دارد. در همين زمان ، اكنون مناطق در مركز كشور امن هستند. حتي طالبان نيز توانستند به استان شمالي افغانستان نفوذ كرده و مناطقي از بلخ را تصرف كرده و به دروازه هاي چهارمين شهر بزرگ اين كشور ، مزارشريف برسند. در شمال ، اكثريت جمعيت هزاره هستند اگر حمله طالبان به اين مناطق ادامه يابد ، تهديد هزاره دوباره بوجود خواهد آمد. اكنون هزاران نفر از شمال ، به ويژه از كندز ، براي نجات جان خود به مناطق ديگر ، به ويژه كابل فرار كرده اند.

طالبان ادعا مي كنند كه دست كم 80 استان از استان 2020 افغانستان را تحت كنترل خود درآورده و برخي مراكز استان ها را محاصره كرده اند و اين كار را براي دولت افغانستان دشوار مي كند.

به گفته منابع امنيتي آمريكا ، وال استريت ژورنال هفته گذشته گزارش داد كه طالبان كابل را شش تا 12 ماه پس از عقب نشيني كامل نيروهاي آمريكايي اشغال مي كنند. اما چقدر چنين تحليلي امكان پذير است؟

برخي از تحليلگران در افغانستان بر اين باورند كه تصميم اشرف غني در آزادي زندانيان طالبان قدرت اين گروه و در نتيجه حضور آن در كشور را افزايش داده است. اين گروه همچنين توانايي تأمين يا اشغال مسيرهاي خاص غير حمل و نقل به پايتخت را داشت. با اين حال ، به نظر نمي رسد تصرف پايتخت به راحتي اتفاق بيفتد. از دهه 1990 وضعيت به شدت تغيير كرده است و گسترش نفوذ در مناطق روستايي به دليل شرايط قومي و فرهنگي آسان تر از پايتخت است. البته اين گروه ها نشان داده اند كه هيچ بهانه اي براي بي ثبات سازي پايتخت افغانستان وجود ندارد ، اما با توجه به اينكه ارتش در كابل و تعدادي ديگر از شهرهاي بزرگ متمركز شده است ، اين تصرف آسان نيست.

اگرچه طالبان اخيراً از مذاكره با دولت افغانستان خودداري كرده اند ، اما بسياري از كارشناسان معتقدند كه هدف اصلي آنها در تصرف مناطق مسكوني در افغانستان افزايش قدرت چانه زني در مذاكرات احتمالي است. اين گروه مي خواهد قدرت پيدا كند و حتي نمي خواهد با گروه هاي ديگر همكاري كند. اما اين چيزي نيست كه جامعه بين المللي بتواند آن را مديريت كند و بنابراين براي دستيابي به قدرت بيشتر در آينده افغانستان نياز به كنترل قسمت زيادي از كشور از نظر سرزميني دارد.

با اين حال ، آمريكايي ها نمي خواهند در افغانستان بمانند. اگرچه آنها اعلام كرده اند كه به حمايت از اين كشور ادامه مي دهند ، اما به زودي نيروهاي باقيمانده خود را از كشور خارج مي كنند. اين در شرايطي است كه وضعيت ارتش افغانستان نشان مي دهد ، بر خلاف ادعاي اين كشور طي دو دهه گذشته ، نه تنها ارتش افغانستان مجهز نيست ، بلكه ارتش آموزش هاي لازم براي مقابله با آن را نديده است. وي خواستار 3.3 ميليارد يورو كمك امنيتي به افغانستان در سال آينده شد ، اما حتي اگر اين مبلغ به افغانستان برسد ، به نظر نمي رسد بدون راه حل سياسي اوضاع به راحتي پيش رود.

آيا در افغانستان جنگ داخلي وجود دارد؟

تنوع قومي و مذهبي در افغانستان هميشه احتمال جنگ داخلي را افزايش داده است. در حالي كه طالبان پشتون توسط پاكستان پشتيباني مي شود ، اخيراً گزارش هايي مبني بر در اختيار گرفتن ازبك ها منتشر شده است. اما مهمترين گروه قومي در اين كشور هزاره ها هستند. ساكنان اصلي شمال افغانستان طالبان هستند كه قصد دارند اين مناطق را تصرف كنند. ارتش افغانستان هفته گذشته اعلام كرد كه مناطق خنجان شمالي و دوشي ولايت بغلان ، ولسوالي هاي اندخوي و خانچرباغ ولايت فارياب در شمال غربي و منطقه سيد كرم ولايت پكتيا در شرق را پاكسازي كرده است. در همين حال ، فرماندهان محلي توزيع سلاح را براي مردم آغاز كرده اند. تصاوير زيادي وجود دارد كه زنان براي جنگ با مخالفان اسلحه در دست دارند. حتي يك فرمانده در شمال شرقي كابل گفته است كه او براي مردم جنگ افزار مي آورد تا نه تنها با طالبان بلكه با دولت مركزي نيز بجنگد. شكايت اصلي مردم اين است كه دولت هيچ كنترلي بر اوضاع ندارد و سياستمداران بازي هاي سياسي خود را انجام مي دهند و به ضرر و زيان مناطق بزرگ افغانستان توجه نمي كنند.

عطامحمد نور ، يكي از دو شاخه حزب جمعيت اسلامي در افغانستان ، اعلام كرد كه به همراه محمد فرهاد عظيمي ، والي بلخ و غلام داود ، رئيس پليس بلخ ، به خط مقدم مي رود. تارخيل و برخي از اعضاي شوراي ملي بلخ.

همزمان ، خيزش هاي مردمي در حمايت از نيروهاي امنيتي افغانستان در ولايت هاي تخار ، پكتيكا ، بدخشان و زابل آغاز شد. در شرايطي كه طالبان دائماً تجهيزات خود را براي دستيابي به قدرت در شهرهاي مهم افغانستان تجهيز و افزايش مي دهند ، مرحله بعدي خريد اسلحه توسط هزاره ها و تاجيك هاي بالقوه مي تواند به يك جنگ بزرگ منجر شود. به ويژه به نظر مي رسد پاكستان به عنوان كشوري كه از طالبان حمايت مي كند ، قصد جلوگيري از اين وضعيت را ندارد و ارسال سلاح و تقويت شورشيان از اين طريق براي شورشيان كار دشواري نيست.

بخشي از مناطق روستايي در امتداد مرز با ايران اكنون در دست دولت و طالبان است و حتي برخي نيز در دست اين گروه است. اين وضعيت براي ايران آزار دهنده به نظر مي رسد زيرا باعث ناامني مرزها مي شود و در عمل به اندازه تلاش دولت افغانستان براي محافظت از مرزهاي خود ، در عمل وجود نخواهد داشت. تهران با حضور در اجلاس آنتاليا و اعلام حمايت از صلح در افغانستان اعلام كرده است كه به دنبال راه حلي است كه صلح را در اين كشور به وجود آورد. اما توقيف سلاح توسط گروه هاي قومي از يك سو و حضور پررنگ طالبان از سوي ديگر ، برخلاف نظر تهران ، مي تواند به ناآرامي هاي طولاني مدت در افغانستان منجر شود. به نظر نمي رسد كشورهاي همسايه برنامه خاصي براي مداخله در صورت وقوع جنگ داخلي در افغانستان داشته باشند. در سالهاي اخير ، اين كشورها گفته اند كه خواهان صلح و يك راه حل سياسي در افغانستان هستند. كشورهاي همسايه ، از جمله ايران ، در نهايت يك راه حل سياسي و تلاش براي دستيابي به آن را در اولويت قرار خواهند داد ، زيرا خطر سقوط افغانستان خطر شورش را افزايش مي دهد.

>>> همچنين بخوانيد:
اوضاع نابسامان و مشكوك همسايه شرقي ايران
عبدالله و غني وزير دفاع آمريكا تضمين كردند
تهديدات ايران و تركيه چيست؟

2 312 1010.